လမ္းအိုေလး

beyond chaOs

ကမ္ပီး (၁၉၈၅-၂၀၁၄) ကို သတိရလက္


Leave a comment

ရုပ္ရွင္ကဗ်ာ – ၂၄ (ေမာင္ေဒး)

Microsoft Word ဖိုင္ထဲတြင္၊ အျပင္ထုတ္ထားေသာ လွ်ာမ်ားေပၚတြင္၊ ေနပူထုတ္လွမ္းထားေသာ အဝတ္မ်ားေပၚတြင္ နင့္နာမည္ကို ငါေရး၏။ ကမ႓ာကို ပတ္ေနေသာ ဆက္သြယ္ေရးၿဂိဳလ္တုေပၚတြင္၊ ဆရာဝန္ ေပးလိုက္ေသာ ေသာက္ေဆးမ်ားေပၚတြင္၊ ၾကည္ေအာင္၏ ကဗ်ာစာအုပ္ ေနာက္ေက်ာဖံုးေပၚတြင္ နင့္နာမည္ကို ငါေရး၏။ ယင္ေကာင္တို႔၏ အေတာင္မ်ားေပၚတြင္၊ ေဆာင္းရာသီ၏ အာေငြ႕ေပၚတြင္၊ ဗာဒံ႐ြက္မ်ားေပၚႏွင့္ လမ္းေခြးတို႔၏ နား႐ြက္မ်ားေပၚတြင္ နင့္နာမည္ကို ငါေရး၏။ ငါကိုယ္တိုင္၏ အေရျပားေပၚတြင္ နင့္နာမည္ကို ငါေရး၏။ အျခားလူမ်ား၏ အေရျပားေပၚတြင္ နင့္နာမည္ကို ငါေရးဖို႔ စိတ္ကူးယဥ္၏။ မရရွိခဲ့ေသာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားႏွင့္ ရရွိခဲ့ေသာ အခ်ိန္မ်ားေပၚတြင္၊ မရရွိခဲ့ေသာ အခ်ိန္မ်ားႏွင့္ ရရွိခဲ့ေသာ ေမြးစာရင္းစာ႐ြက္တို႔ေပၚတြင္ နင့္နာမည္ကို ငါေရး၏။ နင္ ေသဆံုးခဲ့သည္၊ ထို႔ေနာက္ အသက္ဆက္ရွင္၏။

(David Cronenberg ၏ Maps to the Stars)


(ရုပ္ရွင္ကဗ်ာမ်ား – ေမာင္ေဒး။ ၾသဂုတ္၊ ၂၀၁၅ – ႏွစ္ကာလမ်ား။)


Leave a comment

ရုပ္ရွင္ကဗ်ာ – ၁၆ (ေမာင္ေဒး)

ေႏြ အိမ္ျပန္လာေသာအခါ ဇနီးျဖစ္သူ မိုးကို မိတ္ေဆြျဖစ္သူ ေဆာင္းႏွင့္အတူ အိပ္ရာေပၚတြင္ ေတြ႕လိုက္ရသည္။ ေႏြသည္ အံဆြဲထဲမွ ေသနတ္ကိုထုတ္၍ ပထမ ေဆာင္းႏွင့္ မိုးကို ပစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ ေသနတ္ေျပာင္းဝကို သူ၏ ပါးစပ္ထဲသို႔ ထည့္လိုက္သည္။ ဤကား ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္ျခင္း၏ အစျဖစ္၏။ ကေစာ္ေဖာက္မွသာ အရက္ကို ရ၏။ အခ်ိန္ၾကာလာသည္ႏွင့္အမွ် သူ႔ထက္သူ လူစြမ္းေကာင္းမ်ား တစ္ေယာက္ၿပီးတစ္ေယာက္ ေပၚလာသည္။ ဤသည္က တရုတ္သိုင္းကားထဲတြင္ ျဖစ္သည္။ အျပင္ေလာကတြင္မူ ေယာက်ာ္း၏ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းကို ခံရေသာ မိန္းမအား မည္သည့္ လူစြမ္းေကာင္းကမွ လာ၍မကယ္ပါ။ အျပင္ ၃၇မင္းသည္လည္း အတြင္း ၃၇မင္းကို ေတာ္လွန္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနရ၍ မအားလပ္ပါ။ ကိုႀကီးေက်ာ္သည္ကား ဘီအီးဆိုင္တြင္သာ အခ်ိန္ကုန္ေနသည္။ ေႏြသည္ ေသနတ္ကို ပါးစပ္ထဲ ထည့္ခဲ့ေသာ္လည္း ခလုတ္ကို မဆြဲျဖစ္ခဲ့။ သို႔ေသာ္ ကြင္းျပင္ႀကီးတစ္ခုဆီသို႔ သြား၍ သူ၏ေခါင္းကို ဆြဲျဖဳတ္လိုက္သည္။ လည္ပင္းငုတ္တိုႀကီးမွ ေသြးမ်ား ပန္းထြက္လာ၏။

(Carlos Regadas ၏ Post Tenebras Lux)


(ရုပ္ရွင္ကဗ်ာမ်ား – ေမာင္ေဒး။ ၾသဂုတ္၊ ၂၀၁၅ – ႏွစ္ကာလမ်ား။)


Leave a comment

ရုပ္ရွင္ကဗ်ာ – ၂၂ (ေမာင္ေဒး)

ကြၽန္ေတာ္၏ ဝမ္းနည္းေနေသာစိတ္ကို ၾကက္ကင္ ဝယ္ေကြၽးလိုက္သည္။ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားကိုင္၍ စုရံုးစုရံုးလုပ္ေနေသာ လူအုပ္ကို စေတာ္ဘယ္ရီ အနံ႔ပါေသာ သၾကားလံုးမ်ား ဝယ္ေကြၽးလိုက္သည္။ ပိန္း႐ြက္မ်ား ခူးေကြၽးလိုက္သည္။ လမ္းေဘးတြင္ ခိုးကူးေခြမ်ား လိုက္လံဖမ္းဆီးေနေသာ ရဲမ်ားကို ကာလေ႐ြ႕လ်ားစက္ေပၚသို႔ တင္၍ ကာလတရား၏ အပသို႔ ႏွင္္လႊတ္လိုက္သည္။ ယခုမ်ိဳးဆက္ကို ကြၽန္ေတာ္ နားလည္ခ်င္ေသာအခါ ဇလံုထဲသို႔ ေပေရေနေသာ အဝတ္မ်ားကိုထည့္ၿပီး ေရေႏြးေဖ်ာရသည္။ ပိန္း႐ြက္မ်ားႏွင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆက္ဆံဖူးသည္ဆိုလ်င္ ခင္ဗ်ားကုိ ကြၽန္ေတာ္၏ အေကာင္းဆံုးေဖာက္သည္အျဖစ္ သတ္မွတ္မည္။ မာတင္လူသာကင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း စေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား လုပ္ႀကံခံခဲ့ရေသာေၾကာင့္ ျမန္မာလူငယ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကဗ်ာေရးလိုၾကျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ကြၽန္ေတာ္သည္ ကြၽန္ေတာ္၏ ဝမ္းနည္းေနေသာစိတ္ႏွင့္ ပလူးခ်င္ေသာအခါ သူ ၾကည္ျဖဴလာေအာင္ တစ္နာရီေလာက္ စည္းရံုးရသည္။

(Wes Anderson ၏ Rush More)


(ရုပ္ရွင္ကဗ်ာမ်ား – ေမာင္ေဒး။ ၾသဂုတ္၊ ၂၀၁၅ – ႏွစ္ကာလမ်ား။)

အရုပ္လုပ္သူ


1 Comment

ပဋိပစၥည္း (​ေမာင္​​ေဒး)

မွန္တစ္ခ်ပ္ရဲ့ ဟိုဖက္ခန္းမွာ ေျပာင္းျပန္စၾကဝဠာတစ္ခု ရွိတယ္။ အဲဒီ စၾကဝဠာမွာ သူရူးေတြက သူေကာင္းျဖစ္သြားတယ္။ အရိုးေတြက ေျမၾကီးေအာက္ကေန ကုပ္တြယ္ထြက္လာၿပီး အခ်စ္ရဲ့ ပထမဆံုးေသာ အက်ိအခၽြဲအျဖစ္ ယုတ္ေလ်ာ့ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။

ညေနဘက္က်မွ ေနက စထြက္တယ္။

အသက္တစ္ရက္ ထပ္ငယ္ရလို႔ဆိုၿပီး ခ်စ္သူေတြ ငိုေၾကြးၾကတယ္။ မၾကာခင္မွာ သူတို႔ရဲ့ အေပ်ာ္ေတြကို ငယ္ဘဝက အၿပီးအပိုင္ ယူငင္ ရုပ္သိမ္းသြားေတာ့မွာေလ။

အဲသလို ကမာၱၻမ်ိဳးမွာ ဝမ္းနည္းျခင္းေတြ သိပ္မ်ားတယ္။ အင္းေလ၊ အဲဒီဝမ္းနည္းျခင္းဟာ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းေပါ့     …

(Antimatter)
The Childhood of an Equestrian (1973)


(အရုပ္လုပ္သူ – ေမာင္ေဒး။ ေမ၊ ၂၀၁၇။ Black Swan Publishing.)
Selected Poems of Russell Edson)

အရုပ္လုပ္သူ


Leave a comment

ျဖစ္ေနက် ပံုစံၾကီး (​ေမာင္​​ေဒး)

မိန္းမတစ္ေယာက္က အဘိုးၾကီးတစ္ေယာက္ကို ေမြးဖြားတယ္။

ငါေတာ့ ဒါမ်ိဳး ထပ္ၾကံဳရၿပီဆိုၿပီး အဘိုးၾကီးက ေအာ္ငိုတယ္။ ၿပီးေတာ့ မတတ္ႏိုင္ဘူးေလဆိုၿပီး သက္ျပင္းကိုခ်၊ မိန္းမရဲ့ႏို့ကို ပါးစပ္နဲ႔ ငံုလိုက္တယ္။

မိန္းမကေတာ့ ကေလးရလို႔ ေပ်ာ္ေနတယ္။ အသက္ၾကီးတဲ့ကေလး ဆိုေသာ္လည္းေပါ့ေလ။

တစ္ေယာက္ေယာက္က တကယ့္ကေလးကို ထားရမယ့္ေနရာမွာ အဘိုးၾကီးကို မွားၿပီး ထားခဲ့တာလဲ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္။ ကေလးက ၾကီးရင့္လြန္းေနတယ္ ဆိုတာကို သူတို႔ ေတြ႕ေတာ့ ဒီမိန္းမအတြက္က ဒီေလာက္ဆို ရၿပီ။ တကယ္ဆို ဘာနဲ႔မွတန္တဲ့မိန္းမ မဟုတ္ဘူးဆိုၿပီး သူတို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

မိန္းမက ေတြးတယ္။ အေဖအရြယ္ေလာက္ရွိတဲ့ ကေလးကို ရထားတဲ့ မိခင္ဆိုရင္ သူတစ္ေယာက္တည္းပဲလား၊ ေနာက္ထပ္ ရွိေသးလားေပါ့။

(The Pattern)
What A Man Can See (1969)


(အရုပ္လုပ္သူ – ေမာင္ေဒး။ ေမ၊ ၂၀၁၇။ Black Swan Publishing.
Selected Poems of Russell Edson)

အရုပ္လုပ္သူ


Leave a comment

ေဆာင္းဦး (​ေမာင္​​ေဒး)

လူတစ္ေယာက္ဟာ သစ္ရြက္ႏွစ္ရြက္ကို ေတြ႔တယ္။ သစ္ရြက္ေတြကိုကိုင္ၿပီး အိမ္ထဲဝင္လာရင္း သူ႔မိဘေတြကို ေျပာလိုက္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္ဟာ သစ္ပင္တစ္ပင္ပါ။

ဒါဆိုရင္ ၿခံထဲကို သြားေခ်။ ဧည့္ခန္းထဲ လာမေပါက္နဲ႔။ နင့္ရဲ့ အျမစ္ေတြက ေကာ္ေဇာေတြကို ဖ်က္ဆီးပစ္လိမ့္မယ္လို႔ သူ႔မိဘေတြက ျပန္ေျပာတယ္။

သူက ေျပာတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ေလွ်ာက္ေနာက္ေနတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္ သစ္ပင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ သူ႔ရဲ့လက္ထဲက သစ္ရြက္ေတြကို လႊတ္ခ်လိုက္တယ္။

ဒါေပမဲ့ သူ႔မိဘေတြက ေျပာတယ္။ ၾကည့္ပါဦး သစ္ရြက္ေၾကြတဲ့ ရာသီကိုေတာင္ ေရာက္ၿပီပဲ။

(The Fall)
What a man can see (1969)


အက္ဒ္ဆန္ဟာ ဆက္စပ္၀န္းက်င္ေတြကို ပဥၥလက္ဆန္ဆန္ ကိုင္တြယ္ ျပဳလုပ္ၿပီး စၾကဝဠာတစ္ခုကို ျပန္လည္ဖန္တီး၊ ျပန္လည္ကိုယ္စားျပဳသူ ျဖစ္တယ္။ ရလဒ္အားျဖင့္ တည္ေဆာက္ရာမရ ျဖစ္ေလာက္ေအာင္ ရယ္စရာလည္း ေကာင္း၊ ထိတ္လန္႔စရာလည္း ေကာင္းတယ္လို႔ မာ့ခ္တူရ္ဆီက ဆိုပါတယ္။ ဆက္စပ္အေျခအေနေတြကို စူးစမ္းေရးသားသြားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႔ကဗ်ာေတြရဲ့ ဦးတည္ရာကို ၾကိဳတင္မွန္းဆဖို႔ အင္မတန္ ခက္ခဲပါတယ္။

– ေမာင္ေဒး


(အရုပ္လုပ္သူ – ေမာင္ေဒး။ ေမ၊ ၂၀၁၇။ Black Swan Publishing.
Selected Poems of Russell Edson)


Leave a comment

ကမာၻၾကီး တစ္ပတ္လည္တယ္ နွစ္ပတ္လည္တယ္ သံုးပတ္လည္တယ္ (​ေမာင္​​ေဒး)

ကမာၻၾကီး တစ္ပတ္လည္တယ္ နွစ္ပတ္လည္တယ္ သံုးပတ္လည္တယ္ တစ္ေန႔ကို ထမင္းသံုးၾကိမ္စားရလို႔ ဝမ္းသာရတယ္ တစ္ပတ္ကို ႐ုပ္ရွင္ တစ္ကားၾကည့္ရလို႔ ေပ်ာ္ရတယ္ ဆင္းရဲသားေတြပဲ စစ္တပ္ထဲကိုေရာက္ တိုက္ပြဲမွာေသရလို႔ ေတာ္ပါေသးရဲ႕ဆိုျပီး ရင္ထဲက အလံုးၾကီး က်ရတယ္ သံုးရက္တစ္ခါေလာက္ လိင္ဆက္ဆံခြင့္ရ… တစ္နွစ္တစ္ခါေလာက္ ကဗ်ာ
Continue reading


Leave a comment

ရာသီဥတု ငါနဲ႔အတူရွိပါေစ (​ေမာင္​​ေဒး)

ရာသီဥတု ငါနဲ႔အတူရွိပါေစ ငါ့ရဲ့အခန္းထဲမွာ တစ္စံုတစ္ေယာက္က
မွန္တစ္ခ်ပ္လာထားသြားတယ္ မနက္တိုင္းမွာ အဲဒီမွန္ကိုမၾကည့္မိဖို႔ ငါ ၾကိဳးစားရတယ္ သစၥာတရားဆိုတာ ရုပ္ၾကြင္းေလာင္စာလိုပဲ
၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ Peak ျဖစ္သြားၿပီး အက်ဘက္ကိုပဲ ေရာက္လာခဲ့ၿပီ
ငါတို႔အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္ရတဲ့အရာဟာ အခုအိမ္ေရွ႕မွာ မဟုတ္ဘူး

အိမ္ထဲကို ေရာက္လာခဲ့ၿပီ မန္က်ည္းပင္ေပၚက ပုရြက္ဆိတ္ကေလးေတြ တစ္ေကာင္ၿပီးတစ္ေကာင္ထပ္ၿပီး စုလိုက္ေတာ့ ငါ့ရဲ့ဦးေခါင္း ျဖစ္လပါေလေရာ — ေနဟာ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ လင္းတယ္ — ေလဟာ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ တိုက္တယ္– ဒါေပမယ့္ ေနာင္အႏွစ္၅၀ မွာ ညအခ်ိန္ဆိုတာ ရွိႏိုင္ပါဦးမလား ဟိုကၠဴကဗ်ာေတြထဲမွာ ခ်ယ္ရီပင္ေတြ
Continue reading


Leave a comment

သူတို႔က ငါတို႔ကိုမုန္းတယ္ ငါတို႔ကေကာ သူတို႔ကို ျပန္ခ်စ္ႏိုင္ပါ့မလား (​ေမာင္​​ေဒး)

သူတို႔က ငါတို႔ကိုမုန္းတယ္ငါတုိ႔ကေကာ သူတို႔ကို ျပန္ခ်စ္ႏိုင္ပါ့မလားေ မာင္းသူမဲ့အာကာသယာဥ္ေတြထဲကို ေခြးေတြထည့္ျပီး ေမ်ာက္ေတြထည့္ျပီး သူတို႔ေစလႊတ္တယ္ငါတို႔ဟာ ကိုယ့္ခ်စ္သူရဲ႕လက္ကိုဆြဲျပီး ကမ္းေျခဘက္ ေျပးထြက္ခဲ့ၾကတယ္ ႐ုပ္ရွင္႐ံုေတြထဲဝင္ခဲ့ၾကတယ္သူတို႔ကအမုန္းတရားအားျဖင့္ ေဖာက္လုပ္ခဲ့တဲ့လမ္းေတြကို ငါတို႔ကေျခဗလာနဲ႔ ေလ်ွာက္ခဲ့ၾကတယ္
သူတို႔က ေဒါသနဲ႔ေဆာက္လုပ္ခဲ့တဲ့တံတားေတြရဲ႕ေအာက္မွာ ငါတို႔က
Continue reading


Leave a comment

လွပေသာအရာမ်ားနွင့္ နက္နဲသိမ္ေမြ႕ေသာအရာမ်ားအေၾကာင္း (​ေမာင္​​ေဒး)

​ေဒးဗစ္​​ ေလးမန္​း

…. ​​သူ႔ရဲ႕ကဗ်ာ​ေတြဟာ (၁) ရယ္​စရာ​ေကာင္​းတယ္​၊ ရႊင္​တယ္​။ (၂) ကိုယ္​​ေရးရာဇဝင္​ ဆန္​တယ္​။ (၃) အ​ေၾကာင္​းကိစၥ​ေတြရဲ႕ ​ေရွ႕​ေနာက္​မညီၫြတ္​မႈ​ေတြ ယွဥ္​တြဲတည္​ရွိ​ေနတာကို ျပၿပီး အတြင္​းပဋိပကၡကို ​ေဖာ္​ထုတ္​တယ္​။ ကြၽန္​​ေတာ္​ သူ႔ကိုႀကိဳက္​တာမွာ ရႊင္​တာက အ​ေၾကာင္​းတစ္​ခ်က္​ ျဖစ္​ပါတယ္​။ ….

– ​ေမာင္​​ေဒး

အသိပညာဟာလွတယ္၊ နားလည္သေဘာေပါက္မႈက နက္နဲသိမ္ေမြ႕တယ္။

— ခါးန္႔ထ္

၁။
ေရဒီယိုဟာ အပူမီဒီယာၿဖစ္တယ္။
တယ္လီဗီးရွင္းက ေအးတယ္။*

ရုရွားနိုင္ငံမွာ ရထားခရီးစဥ္တစ္ခုဟာ ဝတၳဳရွည္တစ္ပုဒ္ၿဖစ္တယ္။
ရွီကာဂိုၿမိဳ႕ကို ရထားနဲ႔သြားတာဟာ ရုပ္ရွင္တစ္ကားၿဖစ္တယ္။
မိုင္ယာမီၿမိဳ႕ကို ​ေလယာဥ္နဲ႔သြားတာဟာ
ေဘးဒုကၡဆိုးေတြအေၾကာင္း ရိုက္ထားတဲ့ ရုပ္ရွင္တစ္ကားၿဖစ္တယ္။

ေက်ာက္ထင္းရႈးပင္တစ္ပင္ဟာ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ၿဖစ္တယ္။
ေညာင္မုတ္ဆိတ္ပင္တစ္ပင္ဟာ
ေရ႕ဖ္ေဝၚလ္ဒိုအီမာဆန္ရဲ႕ စကားေၿပၿဖစ္တယ္။
Continue reading