လမ္းအိုေလး

Løøps of Resistance …

အရုပ္လုပ္သူ


1 Comment

ပဋိပစၥည္း (​ေမာင္​​ေဒး)

မွန္တစ္ခ်ပ္ရဲ့ ဟိုဖက္ခန္းမွာ ေျပာင္းျပန္စၾကဝဠာတစ္ခု ရွိတယ္။ အဲဒီ စၾကဝဠာမွာ သူရူးေတြက သူေကာင္းျဖစ္သြားတယ္။ အရိုးေတြက ေျမၾကီးေအာက္ကေန ကုပ္တြယ္ထြက္လာၿပီး အခ်စ္ရဲ့ ပထမဆံုးေသာ အက်ိအခၽြဲအျဖစ္ ယုတ္ေလ်ာ့ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။

ညေနဘက္က်မွ ေနက စထြက္တယ္။

အသက္တစ္ရက္ ထပ္ငယ္ရလို႔ဆိုၿပီး ခ်စ္သူေတြ ငိုေၾကြးၾကတယ္။ မၾကာခင္မွာ သူတို႔ရဲ့ အေပ်ာ္ေတြကို ငယ္ဘဝက အၿပီးအပိုင္ ယူငင္ ရုပ္သိမ္းသြားေတာ့မွာေလ။

အဲသလို ကမာၱၻမ်ိဳးမွာ ဝမ္းနည္းျခင္းေတြ သိပ္မ်ားတယ္။ အင္းေလ၊ အဲဒီဝမ္းနည္းျခင္းဟာ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းေပါ့     …

(Antimatter)
The Childhood of an Equestrian (1973)


(အရုပ္လုပ္သူ – ေမာင္ေဒး။ ေမ၊ ၂၀၁၇။ Black Swan Publishing.)
Selected Poems of Russell Edson)

အရုပ္လုပ္သူ


Leave a comment

ျဖစ္ေနက် ပံုစံၾကီး (​ေမာင္​​ေဒး)

မိန္းမတစ္ေယာက္က အဘိုးၾကီးတစ္ေယာက္ကို ေမြးဖြားတယ္။

ငါေတာ့ ဒါမ်ိဳး ထပ္ၾကံဳရၿပီဆိုၿပီး အဘိုးၾကီးက ေအာ္ငိုတယ္။ ၿပီးေတာ့ မတတ္ႏိုင္ဘူးေလဆိုၿပီး သက္ျပင္းကိုခ်၊ မိန္းမရဲ့ႏို့ကို ပါးစပ္နဲ႔ ငံုလိုက္တယ္။

မိန္းမကေတာ့ ကေလးရလို႔ ေပ်ာ္ေနတယ္။ အသက္ၾကီးတဲ့ကေလး ဆိုေသာ္လည္းေပါ့ေလ။

တစ္ေယာက္ေယာက္က တကယ့္ကေလးကို ထားရမယ့္ေနရာမွာ အဘိုးၾကီးကို မွားၿပီး ထားခဲ့တာလဲ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္။ ကေလးက ၾကီးရင့္လြန္းေနတယ္ ဆိုတာကို သူတို႔ ေတြ႕ေတာ့ ဒီမိန္းမအတြက္က ဒီေလာက္ဆို ရၿပီ။ တကယ္ဆို ဘာနဲ႔မွတန္တဲ့မိန္းမ မဟုတ္ဘူးဆိုၿပီး သူတို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

မိန္းမက ေတြးတယ္။ အေဖအရြယ္ေလာက္ရွိတဲ့ ကေလးကို ရထားတဲ့ မိခင္ဆိုရင္ သူတစ္ေယာက္တည္းပဲလား၊ ေနာက္ထပ္ ရွိေသးလားေပါ့။

(The Pattern)
What A Man Can See (1969)


(အရုပ္လုပ္သူ – ေမာင္ေဒး။ ေမ၊ ၂၀၁၇။ Black Swan Publishing.
Selected Poems of Russell Edson)

အရုပ္လုပ္သူ


Leave a comment

ေဆာင္းဦး (​ေမာင္​​ေဒး)

လူတစ္ေယာက္ဟာ သစ္ရြက္ႏွစ္ရြက္ကို ေတြ႔တယ္။ သစ္ရြက္ေတြကိုကိုင္ၿပီး အိမ္ထဲဝင္လာရင္း သူ႔မိဘေတြကို ေျပာလိုက္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္ဟာ သစ္ပင္တစ္ပင္ပါ။

ဒါဆိုရင္ ၿခံထဲကို သြားေခ်။ ဧည့္ခန္းထဲ လာမေပါက္နဲ႔။ နင့္ရဲ့ အျမစ္ေတြက ေကာ္ေဇာေတြကို ဖ်က္ဆီးပစ္လိမ့္မယ္လို႔ သူ႔မိဘေတြက ျပန္ေျပာတယ္။

သူက ေျပာတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ေလွ်ာက္ေနာက္ေနတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္ သစ္ပင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ သူ႔ရဲ့လက္ထဲက သစ္ရြက္ေတြကို လႊတ္ခ်လိုက္တယ္။

ဒါေပမဲ့ သူ႔မိဘေတြက ေျပာတယ္။ ၾကည့္ပါဦး သစ္ရြက္ေၾကြတဲ့ ရာသီကိုေတာင္ ေရာက္ၿပီပဲ။

(The Fall)
What a man can see (1969)


အက္ဒ္ဆန္ဟာ ဆက္စပ္၀န္းက်င္ေတြကို ပဥၥလက္ဆန္ဆန္ ကိုင္တြယ္ ျပဳလုပ္ၿပီး စၾကဝဠာတစ္ခုကို ျပန္လည္ဖန္တီး၊ ျပန္လည္ကိုယ္စားျပဳသူ ျဖစ္တယ္။ ရလဒ္အားျဖင့္ တည္ေဆာက္ရာမရ ျဖစ္ေလာက္ေအာင္ ရယ္စရာလည္း ေကာင္း၊ ထိတ္လန္႔စရာလည္း ေကာင္းတယ္လို႔ မာ့ခ္တူရ္ဆီက ဆိုပါတယ္။ ဆက္စပ္အေျခအေနေတြကို စူးစမ္းေရးသားသြားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႔ကဗ်ာေတြရဲ့ ဦးတည္ရာကို ၾကိဳတင္မွန္းဆဖို႔ အင္မတန္ ခက္ခဲပါတယ္။

– ေမာင္ေဒး


(အရုပ္လုပ္သူ – ေမာင္ေဒး။ ေမ၊ ၂၀၁၇။ Black Swan Publishing.
Selected Poems of Russell Edson)


Leave a comment

ကမာၻၾကီး တစ္ပတ္လည္တယ္ နွစ္ပတ္လည္တယ္ သံုးပတ္လည္တယ္ (​ေမာင္​​ေဒး)

ကမာၻၾကီး တစ္ပတ္လည္တယ္ နွစ္ပတ္လည္တယ္ သံုးပတ္လည္တယ္ တစ္ေန႔ကို ထမင္းသံုးၾကိမ္စားရလို႔ ဝမ္းသာရတယ္ တစ္ပတ္ကို ႐ုပ္ရွင္ တစ္ကားၾကည့္ရလို႔ ေပ်ာ္ရတယ္ ဆင္းရဲသားေတြပဲ စစ္တပ္ထဲကိုေရာက္ တိုက္ပြဲမွာေသရလို႔ ေတာ္ပါေသးရဲ႕ဆိုျပီး ရင္ထဲက အလံုးၾကီး က်ရတယ္ သံုးရက္တစ္ခါေလာက္ လိင္ဆက္ဆံခြင့္ရ… တစ္နွစ္တစ္ခါေလာက္ ကဗ်ာ
Continue reading


Leave a comment

ရာသီဥတု ငါနဲ႔အတူရွိပါေစ (​ေမာင္​​ေဒး)

ရာသီဥတု ငါနဲ႔အတူရွိပါေစ ငါ့ရဲ့အခန္းထဲမွာ တစ္စံုတစ္ေယာက္က
မွန္တစ္ခ်ပ္လာထားသြားတယ္ မနက္တိုင္းမွာ အဲဒီမွန္ကိုမၾကည့္မိဖို႔ ငါ ၾကိဳးစားရတယ္ သစၥာတရားဆိုတာ ရုပ္ၾကြင္းေလာင္စာလိုပဲ
၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ Peak ျဖစ္သြားၿပီး အက်ဘက္ကိုပဲ ေရာက္လာခဲ့ၿပီ
ငါတို႔အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္ရတဲ့အရာဟာ အခုအိမ္ေရွ႕မွာ မဟုတ္ဘူး

အိမ္ထဲကို ေရာက္လာခဲ့ၿပီ မန္က်ည္းပင္ေပၚက ပုရြက္ဆိတ္ကေလးေတြ တစ္ေကာင္ၿပီးတစ္ေကာင္ထပ္ၿပီး စုလိုက္ေတာ့ ငါ့ရဲ့ဦးေခါင္း ျဖစ္လပါေလေရာ — ေနဟာ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ လင္းတယ္ — ေလဟာ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ တိုက္တယ္– ဒါေပမယ့္ ေနာင္အႏွစ္၅၀ မွာ ညအခ်ိန္ဆိုတာ ရွိႏိုင္ပါဦးမလား ဟိုကၠဴကဗ်ာေတြထဲမွာ ခ်ယ္ရီပင္ေတြ
Continue reading


Leave a comment

သူတို႔က ငါတို႔ကိုမုန္းတယ္ ငါတို႔ကေကာ သူတို႔ကို ျပန္ခ်စ္ႏိုင္ပါ့မလား (​ေမာင္​​ေဒး)

သူတို႔က ငါတို႔ကိုမုန္းတယ္ငါတုိ႔ကေကာ သူတို႔ကို ျပန္ခ်စ္ႏိုင္ပါ့မလားေ မာင္းသူမဲ့အာကာသယာဥ္ေတြထဲကို ေခြးေတြထည့္ျပီး ေမ်ာက္ေတြထည့္ျပီး သူတို႔ေစလႊတ္တယ္ငါတို႔ဟာ ကိုယ့္ခ်စ္သူရဲ႕လက္ကိုဆြဲျပီး ကမ္းေျခဘက္ ေျပးထြက္ခဲ့ၾကတယ္ ႐ုပ္ရွင္႐ံုေတြထဲဝင္ခဲ့ၾကတယ္သူတို႔ကအမုန္းတရားအားျဖင့္ ေဖာက္လုပ္ခဲ့တဲ့လမ္းေတြကို ငါတို႔ကေျခဗလာနဲ႔ ေလ်ွာက္ခဲ့ၾကတယ္
သူတို႔က ေဒါသနဲ႔ေဆာက္လုပ္ခဲ့တဲ့တံတားေတြရဲ႕ေအာက္မွာ ငါတို႔က
Continue reading


Leave a comment

လွပေသာအရာမ်ားနွင့္ နက္နဲသိမ္ေမြ႕ေသာအရာမ်ားအေၾကာင္း (​ေမာင္​​ေဒး)

​ေဒးဗစ္​​ ေလးမန္​း

…. ​​သူ႔ရဲ႕ကဗ်ာ​ေတြဟာ (၁) ရယ္​စရာ​ေကာင္​းတယ္​၊ ရႊင္​တယ္​။ (၂) ကိုယ္​​ေရးရာဇဝင္​ ဆန္​တယ္​။ (၃) အ​ေၾကာင္​းကိစၥ​ေတြရဲ႕ ​ေရွ႕​ေနာက္​မညီၫြတ္​မႈ​ေတြ ယွဥ္​တြဲတည္​ရွိ​ေနတာကို ျပၿပီး အတြင္​းပဋိပကၡကို ​ေဖာ္​ထုတ္​တယ္​။ ကြၽန္​​ေတာ္​ သူ႔ကိုႀကိဳက္​တာမွာ ရႊင္​တာက အ​ေၾကာင္​းတစ္​ခ်က္​ ျဖစ္​ပါတယ္​။ ….

– ​ေမာင္​​ေဒး

အသိပညာဟာလွတယ္၊ နားလည္သေဘာေပါက္မႈက နက္နဲသိမ္ေမြ႕တယ္။

— ခါးန္႔ထ္

၁။
ေရဒီယိုဟာ အပူမီဒီယာၿဖစ္တယ္။
တယ္လီဗီးရွင္းက ေအးတယ္။*

ရုရွားနိုင္ငံမွာ ရထားခရီးစဥ္တစ္ခုဟာ ဝတၳဳရွည္တစ္ပုဒ္ၿဖစ္တယ္။
ရွီကာဂိုၿမိဳ႕ကို ရထားနဲ႔သြားတာဟာ ရုပ္ရွင္တစ္ကားၿဖစ္တယ္။
မိုင္ယာမီၿမိဳ႕ကို ​ေလယာဥ္နဲ႔သြားတာဟာ
ေဘးဒုကၡဆိုးေတြအေၾကာင္း ရိုက္ထားတဲ့ ရုပ္ရွင္တစ္ကားၿဖစ္တယ္။

ေက်ာက္ထင္းရႈးပင္တစ္ပင္ဟာ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ၿဖစ္တယ္။
ေညာင္မုတ္ဆိတ္ပင္တစ္ပင္ဟာ
ေရ႕ဖ္ေဝၚလ္ဒိုအီမာဆန္ရဲ႕ စကားေၿပၿဖစ္တယ္။
Continue reading


Leave a comment

နံရံကို ကြၽန္​မ ​ေခါင္​းနဲ႔ ဝင္​​ေဆာင္​့ပစ္​ခဲ့တယ္​ (​​ေမာင္​​ေဒး)

Anna Swir

အန္​နာဆြားရ္​

…. ​ေနာက္​တစ္​ခု သတိထားမိတာက​ေတာ့ သူ႔ကဗ်ာ​ေတြထဲမွာ ပုဂၢလဓိဌာန္​နဲ႔ ဓမၼဓိဌာန္​ဟာ ပူးခ်ည္​ခြာခ်ည္​ ျဖစ္​​ေနတာ။ တစ္​ခါတစ္​ခါမွာ လွိုက္​လွိုက္​လွဲလွဲ ဖြင္​့ဟဝန္​ခံသလို ျဖစ္​​ေနၿပီး တစ္​ခါတစ္​ခါမွာက်​ေတာ့ သူ႔ကိုယ္​သူ အ​ေဝးက​ေန ခြာၾကည္​့တယ္​။ ….

– ​ေမာင္​​ေဒး

ကေလးအရြယ္တုန္းက
သူေတာ္စင္
ၿဖစ္ဖို႔ဆိုၿပီး
ကြ်န္မရဲ႕လက္ေခ်ာင္းကို မီးထဲထိုးထည့္ခဲ့တယ္။

ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာ
နံရံကိုေခါင္းနဲ႔ ေန႔စဥ္ဝင္ေဆာင့္ပစ္ခဲ့တယ္။

မိန္းမပ်ိဳေလးၿဖစ္လာေတာ့
ခုန္ခ်ဖို႔ဆိုၿပီး
ထပ္ခိုးၿပတင္းေပါက္ကတစ္ဆင့္
အမိုးေပၚ ကြ်န္မတက္ခဲ့တယ္။

မိန္းမၾကီးအရြယ္ေရာက္ေတာ့
ကြ်န္မတစ္ကိုယ္လံုးမွာ သန္းေတြၿမင္မေကာင္းဘူး။
ကြ်န္မရဲ႕ဆြယ္တာကို မီးပူတိုက္တဲ့အခါမ်ား
ေပါက္ေပါက္ဆုပ္ေတြလို တေဖာက္ေဖာက္။
Continue reading


Leave a comment

အက်ဥ္​းသား (​ေမာင္​​ေဒး)

အဒိုးနိစ္​

…. ​ဒါ​ေပမယ္​့ ကဗ်ာက အရာဝတၳဳ​ေတြနဲ႔ ဘာသာစကားၾကားက ဆက္​သြယ္​ခ်က္​ကို ​ေျပာင္​းလဲ​ေပးၿပီး ကမာၻသစ္​ရဲ႕ ပံုရိပ္​ကို ဖန္​တီး​ေပးႏိုင္​တယ္​။ ကဗ်ာနဲ႔ ပတ္​သက္​ၿပီး သီအိုရီထုတ္​ရတာဟာ အခ်စ္​အ​ေၾကာင္​း ​ေျပာရတာလိုပါပဲ။ ရွင္​းျပလို႔မရတဲ့ အရာ​ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္​။ ကမာၻကို ဖန္​တီးထားတာ နားလည္​ဖို႔မဟုတ္​၊ ရႈမွတ္​ဆင္​ျခင္​ဖို႔နဲ႔ ​ေမးခြန္​းထုတ္​ဖို႔သာျဖစ္​တယ္​လို႔ (အဒိုးနိစ္​က) ​ေျပာခဲ့ပါတယ္​။ ….

– ​ေမာင္​​ေဒး

ျမက္​ပင္​နဲ႔ ပန္​းမာလာ အငံုအဖူးတို႔ရဲ႕ အက်ဥ္​းစံ ငါက
ကမ္​းစပ္​က သစ္​ကိုင္​း​ေတြကို ယွက္​​ေဖာက္​ၿပီး
ကြၽန္​းတစ္​ကြၽန္​းကို စိတ္​ထဲမွာ ​ေဆာက္​တယ္​။
သ​ေဘၤာဆိပ္​​ေတြ ​ေပ်ာက္​ကြယ္​သြားတယ္​။
အနက္​​ေရာင္​မ်ဥ္​း​ေတြလည္​း ႐ြက္​ထည္​က​ေန
ျပဳတ္​ထြက္​သြားတယ္​။ ငါဟာ
Continue reading

The Last Will and Testament of Rosalind Leigh


Leave a comment

Rodrigo Gudiño ၏ The Last Will and Testament of Rosalind Leigh (ေမာင္ေဒး)

ဒါေပမယ္႔ အဲဒီလုိ ဖတ္မယ္ဆုိရင္ ကဗ်ာကုိပဲ ေတြ႔ရမွာပါ၊ ေမာင္ေဒးရဲ႕ ရုပ္ရွင္ကဗ်ာကုိ ေတြ႔ရမွာ မဟုတ္ဘူး။ အေၾကာင္းက ဒီကဗ်ာေတြကုိက ရုပ္ရွင္ကဗ်ာ ျဖစ္ေနတဲ႔ အတြက္ပါပဲ ။ ဒီေတာ႔ကာ ေမာင္ေဒး ဒုိင္ယာေလ႔ာခ္လုပ္ထား၊ စမ္းသပ္ထားတဲ႔ ကဗ်ာရဲ႕ အစိတ္အပုိင္း​တစ္ရပ္ကုိသာလ်င္ စူးစမ္းမိမွာျဖစ္တယ္။ဒါေပမယ္႔ အေကာင္းဆုံးကေတာ႔ ရုပ္ရွင္ကဗ်ာလုိ႔ ဆုိထားတဲ႔အတုိင္းပဲ စာဖတ္သူဟာ ေမာင္ေဒးရဲ႕ ကဗ်ာေတြကုိ သက္ဆုိင္ရာ ရုပ္ရွင္နဲ႔ ဒုိင္ယာေလာ႔ခ္လုပ္ၿပီး ဖတ္ဖုိ႔လုိမယ္္။ ရုပ္ရွင္ရဲ႕ ဘယ္အရာနဲ႔ ဘယ္ကုိယ္စားျပဳမႈ ပုံစံနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ရမယ္ဆုိတာကေတာ႔ အေသမရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင္႔လည္း ကုိယ္စားျပဳေနျခင္း မဟုတ္ဘဲ၊ ဒုိင္ယာေလ႔ာခ္​လုပ္ေနျခင္း​လုိ႔သာလ်င္ ဆုိရမယ္။ စာဖတ္သူဟာ ေမာင္ေဒးရဲ႕ ရုပ္ရွင္ကဗ်ာေတြကုိ သူ႔ခ်ည္းသက္သက္ ဖတ္လုိ႔လည္း ရႏုိင္ပါတယ္။

မင္းခက္ရဲ

မေန႔ကအထိရိွေနခဲ့ေသးေသာကမာၻတြင္ ဘာလုပ္၍ဘာကုိင္ရမည္ကို
ကြ်န္ေတာ္တို႔သိၾကသည္။ ကေန႔ေဆာက္လုပ္ၿပီးစီးေသာ အဖိုးနည္းအိမ္ရာ
သည္ အၿပင္ကၾကည့္လ်ွင္ပို၍လွသည္။ ေရပိုက္ေခါင္းကိုပိတ္ဖို႔ ေမ့ခဲ့လ်ွင္
ဆူနာမီလာမည္။ ထမင္းစားပြဲေပၚမွဇြန္းၿပဳတ္က်လ်င္ ေယာက်္ားတစ္ေယာက္
ေရာက္လာမည္ၿဖစ္ၿပီး၊ ခက္ရင္းၿပဳတ္က်လ်ွင္ မိန္းမတစ္ေယာက္ေရာက္
လာမည္။ ဓါးၿပဳတ္က်ခဲ့ေသာ္ လူမဟုတ္ေသာသတၱဝါတစ္ေကာင္
ေရာက္လာမည္။ သက္တံကိုၿမင္ခ်င္လ်ွင္ မိုး႐ြာတာကိုသည္းခံဖို႔လိုသည္
ဟူေသာစကားသည္ ကေလးတို႔အတြက္ အလုပ္ၿဖစ္ေသာ္လည္း
လူၾကီးတို႔အဖို႔မူ မေကာင္းမႈ၏ရိွေနၿခင္းကိုသိဖို႔ရာ စစ္ပြဲတြင္ေသရေသာ၊
သို႔မဟုတ္ အစာငတ္ေသရေသာကေလးတို႔၏ဓါတ္ပံုမ်ားလိုအပ္သည္။
မေန႔ကအထိရိွေနေသးေသာကမာၻသည္ လူအမ်ားၾကားတြင္ တိုးေဝွ႔ထိုင္
လိုက္ၿပီး လက္ဖက္ရည္ကိုတစ္က်ိဳက္ေမာ့လိုက္သည္။ လက္ခုပ္တီးလ်ွင္
ေတာထဲမွက်ားလာမည္။ ေရပိုက္ေခါင္းကုိပိတ္ဖို႔ေမ့ခဲ့လ်ွင္ ဆူနာမီလာမည္။

(Source: Maung Day Blog)