လမ္းအိုေလး

Løøps of Resistance …

အရုပ္လုပ္သူ


1 Comment

ပဋိပစၥည္း (​ေမာင္​​ေဒး)

မွန္တစ္ခ်ပ္ရဲ့ ဟိုဖက္ခန္းမွာ ေျပာင္းျပန္စၾကဝဠာတစ္ခု ရွိတယ္။ အဲဒီ စၾကဝဠာမွာ သူရူးေတြက သူေကာင္းျဖစ္သြားတယ္။ အရိုးေတြက ေျမၾကီးေအာက္ကေန ကုပ္တြယ္ထြက္လာၿပီး အခ်စ္ရဲ့ ပထမဆံုးေသာ အက်ိအခၽြဲအျဖစ္ ယုတ္ေလ်ာ့ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။

ညေနဘက္က်မွ ေနက စထြက္တယ္။

အသက္တစ္ရက္ ထပ္ငယ္ရလို႔ဆိုၿပီး ခ်စ္သူေတြ ငိုေၾကြးၾကတယ္။ မၾကာခင္မွာ သူတို႔ရဲ့ အေပ်ာ္ေတြကို ငယ္ဘဝက အၿပီးအပိုင္ ယူငင္ ရုပ္သိမ္းသြားေတာ့မွာေလ။

အဲသလို ကမာၱၻမ်ိဳးမွာ ဝမ္းနည္းျခင္းေတြ သိပ္မ်ားတယ္။ အင္းေလ၊ အဲဒီဝမ္းနည္းျခင္းဟာ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းေပါ့     …

(Antimatter)
The Childhood of an Equestrian (1973)


(အရုပ္လုပ္သူ – ေမာင္ေဒး။ ေမ၊ ၂၀၁၇။ Black Swan Publishing.)
Selected Poems of Russell Edson)

အရုပ္လုပ္သူ


Leave a comment

ျဖစ္ေနက် ပံုစံၾကီး (​ေမာင္​​ေဒး)

မိန္းမတစ္ေယာက္က အဘိုးၾကီးတစ္ေယာက္ကို ေမြးဖြားတယ္။

ငါေတာ့ ဒါမ်ိဳး ထပ္ၾကံဳရၿပီဆိုၿပီး အဘိုးၾကီးက ေအာ္ငိုတယ္။ ၿပီးေတာ့ မတတ္ႏိုင္ဘူးေလဆိုၿပီး သက္ျပင္းကိုခ်၊ မိန္းမရဲ့ႏို့ကို ပါးစပ္နဲ႔ ငံုလိုက္တယ္။

မိန္းမကေတာ့ ကေလးရလို႔ ေပ်ာ္ေနတယ္။ အသက္ၾကီးတဲ့ကေလး ဆိုေသာ္လည္းေပါ့ေလ။

တစ္ေယာက္ေယာက္က တကယ့္ကေလးကို ထားရမယ့္ေနရာမွာ အဘိုးၾကီးကို မွားၿပီး ထားခဲ့တာလဲ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္။ ကေလးက ၾကီးရင့္လြန္းေနတယ္ ဆိုတာကို သူတို႔ ေတြ႕ေတာ့ ဒီမိန္းမအတြက္က ဒီေလာက္ဆို ရၿပီ။ တကယ္ဆို ဘာနဲ႔မွတန္တဲ့မိန္းမ မဟုတ္ဘူးဆိုၿပီး သူတို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

မိန္းမက ေတြးတယ္။ အေဖအရြယ္ေလာက္ရွိတဲ့ ကေလးကို ရထားတဲ့ မိခင္ဆိုရင္ သူတစ္ေယာက္တည္းပဲလား၊ ေနာက္ထပ္ ရွိေသးလားေပါ့။

(The Pattern)
What A Man Can See (1969)


(အရုပ္လုပ္သူ – ေမာင္ေဒး။ ေမ၊ ၂၀၁၇။ Black Swan Publishing.
Selected Poems of Russell Edson)

Src: Ai Weiwei


Leave a comment

ဖုန္ေတြနဲ႔အတူ မင္းကိုယ့္ကို ေစာင့္ေမၽွာ္လို႔ေနတယ္ (ေဇယ်ာလင္း)

(မိမိျပန္အလာကို ေန႔စဥ္ေစာင့္ေမၽွာ္ရွာတဲ့ ဇနီးသို႔)

မင္းရဲ႕နာမည္မွာ ဘာမွမက်န္ရစ္ေတာ့ဘူး
ကိုယ့္ျပန္အလာကို ေစာင့္ဖို႔ကလြဲလို႔
ဘာမွ မက်န္ရစ္ေတာ့ဘူး
ကိုယ္တို႔အိမ္က ဖုန္ေတြနဲ႔ပဲအတူ ေမၽွာ္လင့္လို႔။
အထပ္လိုက္ အထပ္လိုက္ ဖုန္ေတြ
ေထာင့္တိုင္းမွာ ဖုန္ေတြဟာ လၽွံက်လို႔။
ခန္းဆီးေတြ မင္းမဖြင့္ရက္ဘူးေလ
ဖုန္ေတြရဲ႕ ၿငိမ္သက္မႈကို အလင္းေတြေႏွာင့္ယွက္လိုက္မွာ
မင္းခမ်ာ စိုးရိမ္လို႔။

စာအုပ္စင္ေပၚမွာ လက္ေရးနဲ႔ေရးထားတဲ့ ေလဘယ္လ္ဟာ
ဖုန္ေတြေအာက္ျမဳပ္ေနၿပီေပါ့ေလ
ေကာ္ေဇာရဲ႕ အဆင္ဒီဇိုင္းဟာလည္း
ဖုန္ေတြကိုပဲ ရွဴသြင္းတယ္
ကိုယ့္ဆီမင္း စာတစ္ေစာင္ေရးေနခ်ိန္မွာ
ကေလာင္သြားဟာ ဖုန္တက္ေနတာ ခ်စ္စရာ
ကိုယ့္မ်က္လံုးေတြကို နာက်င္မႈဟာ ဓားလိုထိုးတယ္။

အဲဒီမွာမင္း တစ္ေနကုန္တစ္ေနခန္း ထိုင္တယ္
မလႈပ္ရဲမယွက္ရဲ
မင္းေျခလွမ္းေတြဟာ ဖုန္ေတြကို နင္းေခ်မိမွာ စိုးရိမ္လို႔
အသက္ကိုေတာင္ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း မင္းရွဴတယ္
တိတ္ဆိတ္မႈကို သံုးစြဲၿပီး ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္မင္းေရးတယ္
ဒီလိုအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ အသက္ရွဴၾကပ္ေစတဲ့ ဖုန္ေတြဟာပဲ
တစ္ခုတည္းေသာ သစၥာေစာင့္သိရိုေသမႈ။
Continue reading


1 Comment

၁၉၉၀ အထူးသီးသန္​႔ (သီဟသူ)

ႏွစ္​​ေပါက္​​ေအာင္​ ဝတ္​
အရိုးအထိ ၿငီး​ေငြ႕၊
အ​ေမွာင္​ထဲမွာ
အ​ေမွာင္​နဲ႔အတူ က၊
ကိုယ္​့ကိုယ္​ကို သတ္​​ေသမယ္​့ခ်ာတိတ္​
ဆံပင္​​ေတြျဖဴလာ။

အား၊ ျမန္​ဆန္​​ေသာ​ေႏြမ်ား
ၿပီးစီးၿပီး ကုန္​ဆံုးသြား
အၿမဲထာဝရ။

အခု
​ေသျခင္​းက
က်ဳပ္​ကို ​ေခ်ာင္​းၾကည္​့​ေနၿပီလား။

ဟင္​့အင္​း၊ အဲဒါ က်ဳပ္​ရဲ႕​ေၾကာင္​ပါ၊
ဒီ
တစ္​ခါ။


( Charles Bukowski ရဲ႕ 1990 special ျမန္​မာျပန္​ – သီဟသူ။)


Leave a comment

အိုး၊ ရက္​စ္ (သီဟသူ)

အထီးက်န္​
ျဖစ္​ရတာထက္​ ပိုဆိုးတဲ့အရာ​ေတြ အမ်ားႀကီး
ဒါ​ေပမဲ့ ဆယ္​စုႏွစ္​​ေပါင္​းမ်ားစြာ ၾကာတယ္​
ဒါကို သိနားလည္​ဖို႔
​ေနာက္​ၿပီး မၾကာခဏဆိုသလို
ခင္​ဗ်ား နားလည္​တဲ့အခါ
အရမ္​း ​ေနာက္​က်သြားၿပီ
အရမ္​း​ေနာက္​က်
တာထက္​
ဆိုးတာ ဘာမွမရွိ​ေတာ့။


( Charles Bukowski ရဲ႕ oh, yes ျမန္​မာျပန္​ – သီဟသူ။)


Leave a comment

လွိ်ဴ႕ဝွက္​ရယ္​သံ (သီဟသူ)

ရွာ​ေဖြခံ​ေနရတဲ့ လူလိမ္​ဟာ
ခင္​ဗ်ား​ေနာက္​ဆံုးမွ ရွာၾကည္​့​ေလာက္​မယ္​့
​ေနရာမွာ ပုန္​း​ေန
​ေနာက္​ၿပီး ရွာ​ေတြ႕ရင္​​ေတာင္​မွ ခင္​ဗ်ား ယံုမွာမဟုတ္​
အဲဒီမွာ တကယ္​ရွိ​ေနတယ္​ဆိုတာ
တစ္​ပံုစံထဲပဲ
သာမန္​လူတစ္​​ေယာက္​
တကယ္​့ပန္​းခ်ီကား​ေကာင္​းတစ္​ခ်ပ္​ကို မယံုၾကည္​သလိုမ်ိဳး။


( Charles Bukowski ရဲ႕ secret laughter ျမန္​မာျပန္​ – သီဟသူ။)


Leave a comment

လွပေသာအရာမ်ားနွင့္ နက္နဲသိမ္ေမြ႕ေသာအရာမ်ားအေၾကာင္း (​ေမာင္​​ေဒး)

​ေဒးဗစ္​​ ေလးမန္​း

…. ​​သူ႔ရဲ႕ကဗ်ာ​ေတြဟာ (၁) ရယ္​စရာ​ေကာင္​းတယ္​၊ ရႊင္​တယ္​။ (၂) ကိုယ္​​ေရးရာဇဝင္​ ဆန္​တယ္​။ (၃) အ​ေၾကာင္​းကိစၥ​ေတြရဲ႕ ​ေရွ႕​ေနာက္​မညီၫြတ္​မႈ​ေတြ ယွဥ္​တြဲတည္​ရွိ​ေနတာကို ျပၿပီး အတြင္​းပဋိပကၡကို ​ေဖာ္​ထုတ္​တယ္​။ ကြၽန္​​ေတာ္​ သူ႔ကိုႀကိဳက္​တာမွာ ရႊင္​တာက အ​ေၾကာင္​းတစ္​ခ်က္​ ျဖစ္​ပါတယ္​။ ….

– ​ေမာင္​​ေဒး

အသိပညာဟာလွတယ္၊ နားလည္သေဘာေပါက္မႈက နက္နဲသိမ္ေမြ႕တယ္။

— ခါးန္႔ထ္

၁။
ေရဒီယိုဟာ အပူမီဒီယာၿဖစ္တယ္။
တယ္လီဗီးရွင္းက ေအးတယ္။*

ရုရွားနိုင္ငံမွာ ရထားခရီးစဥ္တစ္ခုဟာ ဝတၳဳရွည္တစ္ပုဒ္ၿဖစ္တယ္။
ရွီကာဂိုၿမိဳ႕ကို ရထားနဲ႔သြားတာဟာ ရုပ္ရွင္တစ္ကားၿဖစ္တယ္။
မိုင္ယာမီၿမိဳ႕ကို ​ေလယာဥ္နဲ႔သြားတာဟာ
ေဘးဒုကၡဆိုးေတြအေၾကာင္း ရိုက္ထားတဲ့ ရုပ္ရွင္တစ္ကားၿဖစ္တယ္။

ေက်ာက္ထင္းရႈးပင္တစ္ပင္ဟာ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ၿဖစ္တယ္။
ေညာင္မုတ္ဆိတ္ပင္တစ္ပင္ဟာ
ေရ႕ဖ္ေဝၚလ္ဒိုအီမာဆန္ရဲ႕ စကားေၿပၿဖစ္တယ္။
Continue reading


Leave a comment

နံရံကို ကြၽန္​မ ​ေခါင္​းနဲ႔ ဝင္​​ေဆာင္​့ပစ္​ခဲ့တယ္​ (​​ေမာင္​​ေဒး)

Anna Swir

အန္​နာဆြားရ္​

…. ​ေနာက္​တစ္​ခု သတိထားမိတာက​ေတာ့ သူ႔ကဗ်ာ​ေတြထဲမွာ ပုဂၢလဓိဌာန္​နဲ႔ ဓမၼဓိဌာန္​ဟာ ပူးခ်ည္​ခြာခ်ည္​ ျဖစ္​​ေနတာ။ တစ္​ခါတစ္​ခါမွာ လွိုက္​လွိုက္​လွဲလွဲ ဖြင္​့ဟဝန္​ခံသလို ျဖစ္​​ေနၿပီး တစ္​ခါတစ္​ခါမွာက်​ေတာ့ သူ႔ကိုယ္​သူ အ​ေဝးက​ေန ခြာၾကည္​့တယ္​။ ….

– ​ေမာင္​​ေဒး

ကေလးအရြယ္တုန္းက
သူေတာ္စင္
ၿဖစ္ဖို႔ဆိုၿပီး
ကြ်န္မရဲ႕လက္ေခ်ာင္းကို မီးထဲထိုးထည့္ခဲ့တယ္။

ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာ
နံရံကိုေခါင္းနဲ႔ ေန႔စဥ္ဝင္ေဆာင့္ပစ္ခဲ့တယ္။

မိန္းမပ်ိဳေလးၿဖစ္လာေတာ့
ခုန္ခ်ဖို႔ဆိုၿပီး
ထပ္ခိုးၿပတင္းေပါက္ကတစ္ဆင့္
အမိုးေပၚ ကြ်န္မတက္ခဲ့တယ္။

မိန္းမၾကီးအရြယ္ေရာက္ေတာ့
ကြ်န္မတစ္ကိုယ္လံုးမွာ သန္းေတြၿမင္မေကာင္းဘူး။
ကြ်န္မရဲ႕ဆြယ္တာကို မီးပူတိုက္တဲ့အခါမ်ား
ေပါက္ေပါက္ဆုပ္ေတြလို တေဖာက္ေဖာက္။
Continue reading


Leave a comment

အက်ဥ္​းသား (​ေမာင္​​ေဒး)

အဒိုးနိစ္​

…. ​ဒါ​ေပမယ္​့ ကဗ်ာက အရာဝတၳဳ​ေတြနဲ႔ ဘာသာစကားၾကားက ဆက္​သြယ္​ခ်က္​ကို ​ေျပာင္​းလဲ​ေပးၿပီး ကမာၻသစ္​ရဲ႕ ပံုရိပ္​ကို ဖန္​တီး​ေပးႏိုင္​တယ္​။ ကဗ်ာနဲ႔ ပတ္​သက္​ၿပီး သီအိုရီထုတ္​ရတာဟာ အခ်စ္​အ​ေၾကာင္​း ​ေျပာရတာလိုပါပဲ။ ရွင္​းျပလို႔မရတဲ့ အရာ​ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္​။ ကမာၻကို ဖန္​တီးထားတာ နားလည္​ဖို႔မဟုတ္​၊ ရႈမွတ္​ဆင္​ျခင္​ဖို႔နဲ႔ ​ေမးခြန္​းထုတ္​ဖို႔သာျဖစ္​တယ္​လို႔ (အဒိုးနိစ္​က) ​ေျပာခဲ့ပါတယ္​။ ….

– ​ေမာင္​​ေဒး

ျမက္​ပင္​နဲ႔ ပန္​းမာလာ အငံုအဖူးတို႔ရဲ႕ အက်ဥ္​းစံ ငါက
ကမ္​းစပ္​က သစ္​ကိုင္​း​ေတြကို ယွက္​​ေဖာက္​ၿပီး
ကြၽန္​းတစ္​ကြၽန္​းကို စိတ္​ထဲမွာ ​ေဆာက္​တယ္​။
သ​ေဘၤာဆိပ္​​ေတြ ​ေပ်ာက္​ကြယ္​သြားတယ္​။
အနက္​​ေရာင္​မ်ဥ္​း​ေတြလည္​း ႐ြက္​ထည္​က​ေန
ျပဳတ္​ထြက္​သြားတယ္​။ ငါဟာ
Continue reading

Embryoyo: New Poems (Dean Young)


Leave a comment

စ်ာန္ဝင္စားမႈ ၁၀ခု (ေဇယ်ာလင္း)

‘ကဗ်ာဆရာဆိုတာ ေခ်ာက္ကမ္းပါးထိပ္ကေန ခုန္ဆင္းခ်လိုက္တဲ့ ကာတြန္းဇာတ္ေကာင္နဲ႔လည္း တူရဲ့။ ကာတြန္းဆိုေတာ့ ဇာတ္ေကာင္ကလည္း ေအာက္က်မသြားပဲ ေလထဲ ဝဲေနတာေပါ့။ ဘယ္အခ်ိန္မွာမွ က်သြားသလဲ​ဆိုေတာ့ သူ႔ဒုကၡ​ဟာ ဆင္ျခင္တံုတရားနဲ႔ မကိုက္ညီဘူးလို႔ သေဘာေပါက္လိုက္​မိခ်ိန္မွာ ျဖစ္တယ္။ ကဗ်ာဆရာ​အဖို႔ေတာ့ သူ႔ရဲ့ စိတ္ကူး​ျဖန္႔ၾကက္ႏိုင္စြမ္းဟာ သူ႔ကို ေလထဲ ဝဲေနေစတာ ျဖစ္တယ္။ အဲသလို ဝဲေနတာမို႕လို႔လဲ ရႈခင္းကို ပိုက်ယ္က်ယ္​ ျပန္႔ျပန္႔​ေလး ျမင္ရတာ​ျဖစ္တယ္။ ဖတ္သူဘက္က​ၾကည့္ရင္ ေခ်ာက္ကမ္းပဲထဲ ျပဳတ္က်ရလိမ့္မယ္လို႔ ဧကန္မုခ် သိေနေပမယ့္ အဲသလို ျပဳတ္က်မယ့္​အခ်ိန္ကို ေရႊ႕ဆိုင္း​ထားလိုက္ျခင္းဟာ ဖတ္သူကို ႏွစ္လိုဖြယ္ ဆြဲေဆာင္​ထားလိုက္တာ ျဖစ္တယ္’

(A Andaman’s Review of ‘Fall Higher’)


စြပ္ျပဳတ္လုပ္ဖို႔ သင္ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။
သင့္မွာ ၾကက္သြန္နီလည္း မရွိ၊ မုန္လာဥဝါလည္း မရွိ။
ၾကက္သားလည္း မရွိ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္လည္း မရွိ၊ တရုတ္နံနံလည္း မရွိ။
ေရနဲ႔ ဆားေတာ့ သင့္မွာ ရွိတယ္။
ဆယ္မိနစ္ ျပဳတ္။ ခူးခပ္ထည့္။
ၿပီးရင္ ေဟာဒီ စြပ္ျပဳတ္ရိုးရိုးနဲ႔ပဲ
သင့္မ်က္ႏွာ သစ္ခ်င္သစ္လိုက္ေပါ့။


အေကာင္းဆံုးလက္ရာ ဖန္တီးဖို႔ သင္ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။
သင့္မွာ ပန္းခ်ီေဆးလည္း မရွိ၊ စူးလည္း မရွိ၊
ပါရမီလည္း မရွိ၊ စကၠဴလည္း မရွိ၊ ပီယာႏိုလည္း မရွိ
တုတ္ေခ်ာင္းေလးေတြ ခဲဖ်က္ေလးေတြလည္း မရွိ။
ေလေတာ့ သင့္မွာ ရွိတယ္။
သံသယျဖစ္ဖြယ္ရာ ဘာမွမရွိဘူး၊ ေသခ်ာတယ္
အေကာင္းဆံုးလက္ရာပါပဲ။


နတ္ဘုရားတစ္ပါး ျပဳလုပ္ဖို႔ သင္ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။
သင့္မွာ ဘာပညတ္ေတာ္မွလည္း မရွိ၊
ရီေနးဆန္႔စ္ေခတ္ ဘုရားစင္ ေနာက္ခံနံရံပန္းခ်ီ မရွိ၊
ဘယ္သူေတာ္စင္ ဓာတ္ေတာ္ေမြေတာ္ မရွိ၊ အခြန္ေဆာင္စရာ
မလိုတဲ့ တီဗီ ဧဝံေဂလိ တရားေဟာဆရာေတြ၊ ထူးထူးဆန္းဆန္း
ရယ္စရာဦးထုပ္ေတြ မရွိ။
သင့္ကိုယ္သင္ေတာ့ ရွိတယ္။
စြမ္းပါ့ကြာ၊ နတ္ဘုရားေတြဟာ ေဝါ့လ္တ္ဝွစ္တမင္းန္လို
လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ ရွိၾကပါဘိ။


သင့္ခ်စ္သူကို ဖြင့္ေျပာလိုက္ဖို႔ သင္ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။
သူနဲ႔ ဆက္ဆံရတာ ဘယ္ေလာက္ၾကိဳက္တယ္ဆိုတာ
ဒါေပမယ့္ သင္ၿပီးေတာ့မယ့္ အခ်ိန္မွာပဲ
ခ်စ္သူရဲ့ ရင္သီးေလးေတြဟာ သင့္ လက္ဖဝါးေအာက္မွာ
ပုလဲလံုးေလးေတြလို မာေတာင္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာေပါ့၊
သင့္စိတ္ထဲ ျဖစ္တာ သင္သိတာက
ဒီထက္ ပိုနက္ရွိဳင္းတဲ့ အရာတစ္ခုခု သင္ခ်စ္ေနတယ္ဆိုတာ။


ပန္းတစ္ပြင့္ျပဳလုပ္ဖို႔ သင္ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။
သင့္မွာ သစ္ေစ့မရွိ၊ ပ်ား မရွိ၊ လင္းႏို႔ေခ်း မရွိ၊
ေက်ာက္သားကမၸည္းထိုးပံု၊ ေကာက္ဆြ၊ ေနေရာင္ျခည္၊
စာေျခာက္ရုပ္ေတြ မရွိ။
ခံစားမႈတစ္ခုေတာ့ သင့္မွာ ရွိတယ္။
ဥံဳဖြ။
Continue reading